Het TNM/G systeem

Wat is het TNM/G systeem?

Het TNM en G systeem wordt wereldwijd gebruikt om het stadium waarin de kanker zich bevindt aan te duiden. Voor iedere soort kanker staat heel specifiek vast hoe het systeem gebruikt moet worden. Artsen kunnen zo onderling snel informatie uitwisselen en patiënten kunnen precies weten hoe het ervoor staat.

 

Zo werkt het systeem:

De letter T

Deze staat voor Tumor en hiermee wordt de moedertumor of primaire tumor bedoeld. Dit is het kankergezwel waarmee de ziekte begonnen is. Vaak wordt deze als eerste gevonden. Door een cijfer achter de letter T te zetten wordt aangegeven of en hoe ver de moedertumor plaatselijk is uitgebreid.

T1: De moedertumor wordt begrensd door het kapsel van het orgaan waar de tumor is aangetroffen.
T2: De moedertumor is door het kapsel van het aangedane orgaan gegroeid.

T3: De moedertumor is buiten het orgaan doorgegroeid in omliggende weefsels.
T4: De moedertumor is buiten het orgaan doorgegroeid en heeft zich sterk uitgebreid in de omgeving.

 

De letter N

Deze letter geeft aan of en in hoeverre de tumor is uitgezaaid via de lymfevaten naar de lymfeklieren. N0 betekent dat er nog geen lymfeklieren aangetast zijn.

N1 dat er een kleinere uitzaaiing in een lymfeklier in de buurt zit

N2 dat er meer of grotere lymfeklieruitzaaiingen zijn en

N3 dat er grotere lymfeklieruitzaaiingen op afstand zijn. Er bestaan nog diverse onderverdelingen binnen dit systeem.

 

De letter M

Om aan te geven of er wel of geen uitzaaiingen zijn gevonden die zich via het bloed hebben verspreid wordt de letter M gebruikt. Uitzaaiingen die via het bloed zijn verspreid worden ook wel uitzaaiingen op afstand genoemd.

M0: Er zijn geen uitzaaiingen gevonden

M+: Wanneer er wel uitzaaiingen zijn gevonden (ver) verwijderd van de moedertumor.

 

De letter G

De letter G geeft de kwaadaardigheid of agressiviteit van de tumor aan. Dit is erg belangrijk om te kunnen bepalen hoe snel de kanker zich kan uitbreiden. Om de graad van kwaadaardigheid aan te geven wordt achter de letter G een cijfer geplaatst tussen 1 (niet agressief) en 4 (heel agressief).

Voorbeelden

T1 N0 M0, G1

De moedertumor zit binnen het kapsel van het orgaan waar de tumor in is aangetroffen. In de lymfe zijn geen uitzaaiingen aangetroffen en er zijn geen uitzaaiingen op afstand (via bloed) aangetroffen. De tumor is niet zo agressief.

T2 N1 M0, G1

De moedertumor is doorgegroeid in het kapsel van het orgaan waarin de kanker is aangetroffen, er is in (lokale) lymfeklieren tumorweefsel aangetroffen maar er zijn geen uitzaaiingen op afstand (via bloed verspreid) gevonden. De tumor is niet zo agressief.

T3 N0 M+, G4

De moedertumor is door het kapsel van het orgaan waarin de kanker is aangetroffen heen gegroeid in het omliggende weefsel, er is geen tumorweefsel aangetroffen in de lymfeklieren, er zijn wel uitzaaiingen op afstand (via bloed verspreid) aangetroffen. De tumor is zeer kwaadaardig en agressief.

Voor diverse typen tumoren bestaan ook specifieke stadiumindelingen. Dan kan een a of b zijn die dan weer voor deze specifieke tumor een eigen betekenis heeft. Zo bestaat voor prostaatkanker de Gleasonscore, die dan voor elk cijfer van 0 tot 10 een bepaalde TNMG indeling heeft.

De TNMG indeling is gebaseerd op wat met de huidige technieken valt waar te nemen. Recent onderzoek heeft laten zien dat tumorcellen vaak al in het bloed aantoonbaar zijn lang voordat uitzaaiingen via lymfe en bloed aantoonbaar zijn. Vermoedelijk zal met het voortschrijden van de techniek het al dan niet aantoonbaar zijn in het bloed een belangrijke factor worden voor stadiëring van de tumor.