Welbevinden

“Welbevinden bij kanker is het ervaren van een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven op lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel gebied, zowel tijdens als na de behandeling van kanker.”

Welbevinden bij kanker betekent de mate waarin iemand zich lichamelijk, emotioneel, sociaal en mentaal goed voelt tijdens of na een kankerdiagnose. Het gaat dus om veel meer dan alleen de behandeling van de ziekte.

Vier aspecten van welbevinden

1. Lichamelijk welbevinden

Dit heeft betrekking op hoe iemand zich fysiek voelt, bijvoorbeeld:

• Vermoeidheid
• Pijn
• Misselijkheid
• Slaapklachten
• Verminderde conditie

Een goede voeding, voldoende beweging en passende ondersteuning kunnen hierbij helpen.

2. Psychisch welbevinden

Kanker kan veel emoties oproepen:

• Angst voor de toekomst
• Somberheid of depressieve gevoelens
• Stress
• Onzekerheid
• Verlies van zelfvertrouwen

Psychologische begeleiding, lotgenotencontact kunnen bijdragen aan een beter psychisch welbevinden.

3. Sociaal welbevinden

Kanker heeft vaak invloed op:

• Relaties met partner, familie en vrienden
• Werk en inkomen
• Deelname aan sociale activiteiten

Voldoende steun uit de omgeving is hierbij van groot belang.

4. Spiritueel of existentieel welbevinden

Veel mensen stellen zich vragen zoals:

• Waarom overkomt mij dit?
• Wat is de zin van mijn leven?
• Wat vind ik belangrijk?

Gesprekken met een geestelijk verzorger, coach of lotgenoten kunnen hierbij helpen.

Waarom is welbevinden belangrijk?

Onderzoek laat zien dat een beter welbevinden kan bijdragen aan:

• Meer kwaliteit van leven.
• Beter omgaan met behandelingen en bijwerkingen.
• Minder angst en stress.
• Meer regie over het eigen leven.
• Betere participatie in werk en sociale activiteiten.
• Welbevinden en kankerorganisaties

Binnen de oncologische zorg wordt steeds meer aandacht besteed aan positieve gezondheid en kwaliteit van leven. Hierdoor kijken zorgverleners niet alleen naar het behandelen van de tumor, maar ook naar hoe iemand kan blijven genieten van het leven, betekenis kan ervaren en zo goed mogelijk kan functioneren ondanks de ziekte. Gelukkig komt er tegenwoordig steeds meer aandacht voor het welbevinden en de psychische gevolgen van kanker. Er zijn diverse manieren en methoden ontwikkeld om kankerpatiënten te helpen om beter met kanker om te leren gaan. U kunt daarvoor terecht bij:

• De meeste ziekenhuizen hebben een afdeling maatschappelijk werk waar patiënten vaak goed terechtkunnen met alle mogelijke psychische problemen die met de ziekte gepaard gaan. Voor veel mensen is dit een eerste en relatief laagdrempelige stap om hulp te zoeken bij het verwerken van alle emoties rondom kanker.
• De laatste jaren komen er steeds meer Centra voor leven met en na kanker voor mensen met kanker hebben of hebben gehad en hun naasten. Hier worden vaak veel psychosociale cursussen gegeven en er is ruimte voor lotgenotencontact. Wij vermelden op onze site onder psychosociale hulp een lijst met inloophuizen en psychische ondersteuning of kijk voor een inloophuis in uw provincie op: www.fink.slimcms.nl (Federatie van Inloophuizen in Nederland). Zie ook www.ipso.nl (Instellingen Pyscho Sociale Oncologie).
• Maar er zijn ook instelling in Nederland die een stapje verder gaan dan psychische steun alleen. Daar wordt psychosociale begeleiding als een belangrijk onderdeel van de behandeling zelf gezien. Samen met de medische zorg kan de psychische zorg in hun optiek veel bijdragen aan verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met kanker. Door te zorgen voor een sterkere ‘geestelijke weerbaarheid’ stijgt de kwaliteit van leven, kunnen de kansen op langere overleving, of zelfs genezing toenemen.

Werkt het echt?

Het wetenschappelijke bewijs van het effect van geestelijke begeleiding op kanker is nog niet geleverd. Maar er zijn wel steeds meer aanwijzingen dat gunstige psychosociale factoren een bijdrage leveren aan de vergroting van de weerstand (o.a. is een toename van afweercellen aangetoond). Maar dergelijk onderzoek heeft nog steeds een lage prioriteit, zodat het nog wel even zal duren voor er verder ‘hard bewijs’ komt.

Maar, ook kankerpatiënten die in eerste instantie huiverig zijn voor deze benadering en zichzelf hiervoor te nuchter vinden, geven nadien aan dat de psychosociale begeleiding onmisbaar voor ze is geweest. Iets waar ze veel steun aan hebben gehad bij de verwerking van kanker en het doorstaan van de behandelingen. Rust en ruimte in je geest in een emotioneel zo spannende tijd zorgt voor een prettiger leven. Ook een onafhankelijk gesprek bij het verwerken van slechte boodschappen maakt het soms wat makkelijker.

Welke manier u ook kiest om steun te krijgen bij alle emoties rondom het hebben van kanker en de behandelingen: erover praten is belangrijk! Of het nu is met uw partner, ouders, vrienden, de buurman of een therapeut: praten over kanker voorkomt dat u zichzelf terugtrekt en de angsten u boven het hoofd groeien. En, wat vaak vergeten wordt, door erover te praten geeft u ook uw directe omgeving (uw partner, kinderen, familie of vrienden) de mogelijkheid over hún angst en verdriet te praten, speel voor elkaar geen verstoppertje. Want niet alleen uzelf bent bang voor de behandelingen of een slechte afloop. Er samen over praten kan een hele opluchting zijn en betekent ook dat je elkaar kunt steunen.