Alvleesklierkanker

Alvleesklierkanker

alvleesklierkankerAlvleesklierkanker is één van de meest dodelijke kankers in Nederland. Jaarlijks krijgen ongeveer 2.200 mensen het slechte bericht dat bij hen alvleesklierkanker is vastgesteld.De prognose is zeer slecht. Alleen wanneer de tumor in een vroeg stadium wordt gevonden, is er een kleine kans op genezing. De meeste alvleesklierkankers worden echter te laat ontdekt en verreweg de meeste patiënten overlijden binnen een jaar. Wanneer de tumor zich in het eerste gedeelte van de alvleesklier bevindt, is tijdige ontdekking door vroege symp­tomen mogelijk. Een nieuwe techniek en aandacht voor voeding kunnen mogelijk de overlevingskansen vergroten.

Eén ding staat als een paal boven water: wetenschappelijk onderzoek blijft nodig om de strijd tegen kanker te winnen. Om zo mensen met kanker een langer beter leven te geven. Het National Fonds tegen Kanker gebruikt uw donatie vooral om Nederlands onderzoek te steunen. Geen ander fonds besteedt zo gericht aandacht aan voeding, beweging en welzijn voor mensen met kanker in Nederland.

Wat is de alvleesklier?

De alvleesklier of pancreas is een langwerpig orgaan van ongeveer 4 bij 14 centimeter dat zich in de buikholte bevindt. Het orgaan bestaat uit drie delen: de kop, het lichaam en de staart. Hier lopen kleine afvoerkanaaltjes door die uiteindelijk samenkomen in een grote afvoergang. In de kop bevinden zich veel afvoergangen, bloedvaten en zenuwen. De alvleesklier heeft twee belangrijke functies. Naast de productie van een aantal hormonen (waaronder insuline, dat zorgt voor bloedsuikerregulatie) produceert de klier ook spijsverteringssappen. Deze sappen bevatten ­enzymen die nodig zijn voor de vertering van eiwitten, suikers en vetten.

Alvleesklierkanker (pancreascarcinoom)

JU-fig.08-03De meest voorkomende vorm van alvleesklierkanker zit in de afvoerbuisjes en wordt adenocarcinoom genoemd. Een adenocarcinoom is een kwaadaardige tumor die gevormd wordt uit klierweefsel. Deze tumor kan zowel in de kop (66%) als in de staart (33%) van de alvleesklier ontstaan.

Meestal is de tumor al enige tijd aanwezig voordat er klachten optreden. De aard en de ernst van de klachten is afhankelijk van de locatie van de tumor in de pancreas. De meest voorkomende klachten zijn: verminderde eetlust, misselijkheid, zeurende pijn in de buik en/of rug, een ­verstoord ontlastingspatroon en gewichtsverlies. Als de tumor de ­galwegen dichtdrukt kan er geelzucht optreden. De ontlasting is hierbij vaak lichtgekleurd en de urine is erg donker. In een later stadium van de ziekte kan jeuk, braken, ernstige vermoeidheid en vetdiarree ontstaan. Zeer ernstige verschijnselen zijn darmbloedingen, darmafsluiting en vochtophoping in de buik.

Behandeling

De enige behandeling van alvleesklierkanker die kans op genezing biedt, is totale verwijdering van de pancreas. Maar omdat de tumor vaak pas laat wordt ontdekt is een chirurgische ingreep slechts bij 15 tot 20% van de patiënten mogelijk.

Bestraling is bij alvleesklierkanker nooit genezend (curatief) en wordt alleen uitgevoerd om de tumorlast te verkleinen en tijdelijk uitstel te verkrijgen (palliatief). Chemotherapie bij alvleesklierkanker is weinig effectief en ondanks lichte vooruitgang in de laatste jaren, is er nooit blijvende genezing en slechts zelden wordt een ­lang­durend uitstel bereikt. Een ander probleem bij de behandeling van alvleesklierkanker is dat de patiënt vaak al sterk vermagerd en ondervoed is. Hierdoor is de kans op het goed doorstaan van een operatie en een vlot herstel erna aanzienlijk kleiner.

NanoKnife een nieuwe behandeloptie

Irrevesible Electroporation (IRE), ook wel het NanoKnife genoemd, is een nieuwe techniek. Het NanoKnife is een chirurgische techniek waarbij geen mes maar elektrische stroom wordt gebruikt. Een klein stukje weefsel wordt tussen twee of meer elektroden met hoogfrequente stroom behandeld. Deze stroomstoten maken kleine gaatjes in de wanden van de tumorcellen, waarna de ­cellen afsterven en door het lichaam worden opgeruimd.

Door deze techniek ontstaan er geen grote inwendige wonden en kan er snel herstel plaatsvinden. Een ander voordeel van deze methode is dat er ook in moeilijke ­gebieden (met veel bloedvaten, zenuwen en afvoergangen) geopereerd kan worden. Met de huidige technieken kan dit niet. De elektroden worden met behulp van beeldvormende technieken geplaatst. Deze behandeling wordt daarom niet uitgevoerd door een chirurg maar door een radioloog, een zogenaamde interventie­radioloog.

PANFIRE

PanfireIn het academisch ziekenhuis van de Vrije Universiteit (VUmc) in Amsterdam wordt onderzoek gedaan naar het effect en de veiligheid van het Nanoknife. De naam van dit project is PANFIRE (PAncreatic Neoplasms Feasibility of IRreversible Electroporation).

Omdat de alvleesklier een centrale rol speelt in de spijsvertering werken de interventieradiologen in het ­PANFIRE-project samen met collega’s van de afdeling voeding en diëtetiek. Zij kijken naar het effect van een behandeling met de Nanoknife op de algehele conditie, het lichaamsgewicht, de voedingstoestand en de kwaliteit van leven van de patiënt.

Als deze studie goede resultaten oplevert, kan een belangrijke stap gezet worden op weg naar betere perspectieven voor mensen met alvleesklierkanker. Ook kan het leiden naar de toepassing van een nieuwe techniek in combinatie met een gericht voedingsbeleid om zo tot betere resultaten te komen.

Wilt u deze folder downloaden als PDF? Klik hier