Gewichtstoename

Ongewenste gewichtstoename

Bij kanker denken veel mensen direct aan gewichtsafname, maar ook het tegenovergestelde komt regelmatig voor. Deze speciale vorm van gewichtstoename bij patiënten met kanker bestaat vooral uit toename van vet, maar tegelijkertijd verlies van spiermassa. Dit verlies wordt gemaskeerd door een toename van het lichaamsgewicht. Hoeveel u aankomt, is van verschillende factoren afhankelijk, maar een gewichtsstijging van 10 kg of meer is niet ongebruikelijk. Dit kan nadelige gevolgen hebben voor de kwaliteit van leven en vergroot de kans op andere ziekten.

Oorzaken gewichtstoename

Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor het aankomen in gewicht als u kanker heeft. Het kan bijvoorbeeld zijn dat uw leefstijl is veranderd door vermoeidheid. Zo kan het zijn dat u minder beweegt dan voor de ziekte, waardoor u minder energie nodig heeft dan voorheen. Ook uw eetpatroon kan veranderen door vermoeidheid. Zo kan het zijn dat u vaker kiest voor een kant-en-klare maaltijd of pizza. Gevoelens van stress, verdriet en spanning kunnen daarnaast zorgen voor een toename van de eetlust. Wanneer u vervolgens ook hetzelfde of zelfs minder beweegt, neemt het gewicht toe.

De behandeling kan ook een rol spelen bij gewichtstoename. Met name bij chemotherapie en hormoontherapie vinden er veranderingen in het lichaam plaats waardoor het lichaamsgewicht kan stijgen. Zo wordt de hoeveelheid vet in het lichaam groter en de spiermassa neemt juist af. Doordat vetcellen minder energie verbruiken dan spieren, heeft u minder energie nodig. Daarnaast zorgt chemotherapie, en soms ook hormoontherapie, ervoor dat de stofwisseling trager wordt, wat ook betekent dat uw lichaam minder energie nodig heeft. Soms kan een chemotherapie juist zorgen voor extra trek. Hierdoor kan het zijn dat u meer eet, wat uw lichaam vervolgens opslaat als vet. Vrouwen kunnen daarnaast door de behandelingen vervroegd in de overgang komen, ook dit kan leiden tot gewichtstoename

Gevolgen gewichtstoename

Ongewenste gewichtstoename kan heel vervelend zijn. Misschien voelt u zich niet prettig, onzeker of heeft u moeite met bewegen. Wanneer de gewichtstoename leidt tot overgewicht, is er een verhoogd risico op verschillende aandoeningen zoals hypertensie, cardiovasculaire aandoeningen en diabetes mellitus type 2. Overgewicht kan daarnaast een negatief effect hebben op de prognose en de kans dat de kanker terugkomt is groter . Het is daarom belangrijk om gewichtstoename tijdens en na de behandeling zoveel mogelijk te voorkomen.

Afvallen en beperken gewichtstoename

Misschien wilt u afvallen omdat u zich niet prettig voelt bij uw huidige gewicht. Vaak is dat echter niet verstandig wanneer u nog behandelingen ondergaat. Het lichaam moet zich namelijk volledig richten op het gevecht tegen kanker en de behandelingen.

Tijdens de behandelingen is het vooral belangrijk dat u niet nog meer aankomt. Door niet meer calorieën te eten, dan uw lichaam nodig heeft, voorkomt u dat het lichaam de overtollige energie als vet op gaat slaan. Het is aan te raden uw gewicht. In de gaten te houden. Ga daarom een keer per week week op de weegschaal staan. Het beste is om u iedere week op dezelfde dag en hetzelfde tijdstip te wegen. Als u blijft aankomen, neem dan contact op met uw arts of diëtist. Zij kunnen u verder helpen om meer grip te krijgen op uw gewicht.

Afvallen is pas verstandig als alle behandelingen zijn afgrond. Het is belangrijk om op een verantwoorde wijze uw voeding aan te passen. Een (oncologie)diëtist kan hierbij helpen door adviezen te geven over het verlagen van de energie-inname waarbij u toch voldoende eiwit binnen krijgt.

Gezond eten

Om de behandelingen zo goed mogelijk door te komen en gewichtstoename te beperken, is het belangrijk om gezond te eten. Een eerste stap is te kijken wat u eet en hoeveel. Vermijd zoveel mogelijk ongezonde tussendoortjes met veel (toegevoegde) suiker en vet en vervang deze door een gezonder product zoals fruit. Een (oncologie) diëtist kan helpen om uw voedingspatroon op verantwoorde wijze aan te passen.

Het kan ook zijn dat u last heeft van eetbuiten. Op sommige momenten eet u dan in een keer meer dan u normaal zou doen. Om eetbuien te voorkomen is het belangrijk op zulke momenten afleiding te zoeken. Ga bijvoorbeeld iets doen wat u leuk vindt, zoals wandelen of fietsen.

Bewegen

Een goed hulpmiddel om gewichtstoename te voorkomen, is bewegen. Denk aan wandelen, fietsen of zwemmen. Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat het veilig is om te sporten terwijl u kanker hebt. Sporten heeft zelfs verschillende voordelen. Door te sporten blijven uw spieren sterk en verbrandt u extra energie. Ook kan het zijn dat u de behandelingen beter verdraagt, minder stress voelt, beter slaapt en u zich energieker voelt.

Zoek een manier van bewegen die u prettig vindt. Dat is belangrijk om het sporten vol te houden. Een (oncologie) fysiotherapeut kan helpen bij het samenstellen van een persoonlijk beweeg-programma dat het meest effectief is in uw situatie en het beste past bij uw wensen.

©Janneke van Meel