Vetten en kanker
Vetten zijn, net als koolhydraten en eiwitten, voedingsstoffen die energie leveren. Vet is zelfs de meest energierijke voedingsstof: één gram vet levert meer dan twee keer zoveel energie als één gram koolhydraten of eiwitten. Naast het leveren van energie hebben vetten belangrijke functies in het lichaam. Ze zijn nodig voor de opname van de vitamines A, D, E en K, maken deel uit van celmembranen en spelen een rol bij de aanmaak van hormonen. Vetten komen onder andere voor in oliën, zachte margarines, noten, zaden, pitten, avocado, vis, zuivelproducten, vlees en eieren.
Verschillende vetten
Niet alle vetten zijn hetzelfde. Vetten bestaan uit verschillende soorten vetzuren.
Onverzadigde vetten
Onverzadigde vetten worden beschouwd als de meest gunstige vetten binnen een gezond voedingspatroon. Ze komen vooral voor in:
- plantaardige oliën;
- zachte margarines en halvarines;
- noten en pinda’s;
- zaden en pitten;
- avocado;
- vette vis.
Verzadigde vetten
Verzadigde vetten komen vooral voor in:
- roomboter;
- volvette zuivel;
- vet vlees;
- sommige gebak- en snackproducten;
- kokosvet en palmolie.
Voor de algemene gezondheid wordt geadviseerd verzadigde vetten zoveel mogelijk te vervangen door onverzadigde vetten.
Hebben vetten invloed op kanker?
Er is geen overtuigend bewijs dat één afzonderlijke vetsoort kanker kan voorkomen of genezen. Onderzoek laat wel zien dat een gezond voedingspatroon, met voldoende groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en gezonde vetten, kan bijdragen aan de algemene gezondheid. Het effect van voeding op kanker wordt vooral bepaald door het totale voedingspatroon en de leefstijl, en niet door één voedingsstof afzonderlijk.
Vetten bij kanker
Voor mensen met kanker kunnen voedingsdoelen anders liggen dan voor gezonde mensen. Tijdens de ziekte of behandeling kunnen klachten ontstaan zoals:
- verminderde eetlust;
- misselijkheid;
- smaakveranderingen;
- problemen met kauwen of slikken;
- onbedoeld gewichtsverlies.
In deze situaties is voldoende energie-inname belangrijk. Omdat vet veel energie bevat in een klein volume, kunnen vetrijke voedingsmiddelen helpen om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen wanneer eten moeilijk gaat. Voedingsmiddelen zoals noten, pindakaas, avocado, vette vis, plantaardige oliën en volle zuivelproducten kunnen dan een waardevolle bijdrage leveren aan de energie-inname.
Ondervoeding en gewichtsverlies
Bij mensen met kanker komt ondervoeding regelmatig voor. Daarbij gaat het niet alleen om gewichtsverlies, maar ook om verlies van spiermassa. Wanneer ondervoeding dreigt of aanwezig is, ligt de nadruk vaak op:
- voldoende energie;
- voldoende eiwit;
- behoud van spiermassa;
- behoud van conditie en kwaliteit van leven.
In die situatie kan het belangrijker zijn om voldoende te eten dan om sterk te focussen op het beperken van bepaalde voedingsstoffen.
Vetten en supplementen
Soms wordt beweerd dat grote hoeveelheden specifieke vetten, oliën of vetzuursupplementen kanker kunnen behandelen. Hiervoor is op dit moment onvoldoende wetenschappelijk bewijs. Bespreek het gebruik van supplementen daarom altijd met uw arts of diëtist.
Praktische adviezen
- Kies bij voorkeur voor onverzadigde vetten, zoals oliën, noten, zaden, avocado en vette vis.
- Gebruik vetten als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon.
- Probeer bij gewichtsverlies voldoende energie én eiwit binnen te krijgen.
- Neem contact op met een diëtist wanneer u onbedoeld afvalt of moeite heeft om voldoende te eten.
- Pas voedingsadviezen altijd aan uw persoonlijke situatie en behandeling aan.
Recepten
