Behoud van spieren bij kanker

Informatiefolder

Trainen van spiermassa en spierkracht bij kanker

U zou het misschien niet direct verwachten, maar bij de behandeling van kanker spelen ook de spieren een belangrijke rol. Want wie over voldoende spiermassa beschikt, is beter bestand tegen bijvoorbeeld een chemokuur, bestraling of operatie. Spierzwakte komt veel voor bij kanker. Patiënten kunnen daar zelf iets tegen doen: trainen. Ook voor wie wat ouder is, blijft dit een goed advies. Hoogleraar dr. Andrea Maier van het VU Medisch Centrum heeft eens gezegd: ‘Je bent nooit te oud om spiermassa te kweken.’ We gaan hier nader in op het belang van sterke spieren bij kanker.

Als u kanker hebt, kan er spierzwakte optreden. De ziekte en de behandeling kunnen dat veroorzaken. Een zogeheten ‘lage spiermassa’ maakt u kwetsbaar. U bent snel moe en raakt verzwakt. Hierdoor krijgt u, begrijpelijkerwijs, steeds minder zin om te bewegen. En dat leidt weer tot een verdere verzwakking, want als u uw spieren niet gebruikt, verslappen ze. Deze ongewenste situatie maakt dat u de behandelingen minder goed aankunt. Er is eerder kans op complicaties en bijwerkingen. Ook het herstel na de behandeling verloopt bij mensen met onvoldoende spiermassa veel trager. Gelukkig is er een mogelijkheid om hier zelf actief iets aan te doen.

Krachttraining

Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat krachttraining voor kankerpatiënten positieve effecten heeft. En: het is ook veilig. Zelfs intensief trainen is toegestaan voor mensen met kanker. Daarbij moet wel worden gezegd dat u de training op uw fysieke mogelijkheden moet afstemmen. Over grenzen gaan is niet de bedoeling. Daarom adviseert het NFtK dat u het beste kunt trainen onder begeleiding van een sportarts of een in kankerzorg gespecialiseerde fysiotherapeut.

Ons tweede advies is dat u direct na de diagnose begint met trainen. In de relatief korte periode tussen diagnose en behandeling – bij een operatie vaak zo’n vier tot vijf weken – loont het dit te gaan doen. Het trainen dient daarbij hand in hand te gaan met aandacht voor uw voeding. Spieren zijn namelijk opgebouwd uit eiwitten. Om nieuw spierweefsel aan te maken, is eiwitrijk voedsel noodzakelijk, bijvoorbeeld eieren, bonen, kip en vis.

Ook als u wat ouder bent, is trainen belangrijk. Bij een hogere leeftijd hoeft natuurlijk geen grote sportprestatie van u te worden verwacht. Maar met kleine beweegactiviteiten, zoals wandelen en fietsen, kunt u ook al uw spiermassa, spierkracht en uithoudingsvermogen op peil houden.

Wat levert het u op?

Er valt met trainen de nodige gezondheidswinst te boeken. Zoals gezegd, u vergroot met een sterker gestel de kans op succes van uw behandeling. Ook allerlei gevolgen van de behandeling – zoals pijn, misselijkheid en vermoeidheid – dringt u deels terug. En bijvoorbeeld na chemotherapie gaat uw herstel sneller. Door te trainen stimuleert u  de spiermassa en de doorbloeding van uw spieren en dat maakt dat u weer wat soepeler in uw vel steekt. Al met al draagt het trainen ertoe bij dat u zich prettiger voelt en meer energie hebt om de dagelijkse dingen te blijven doen. Ook mogelijke angstgevoelens houdt u zo beter onder controle.

En er is nog een ander belangrijk aspect. Als u voor kanker wordt behandeld, verliest u voor een deel de regie over uw leven. U bent weliswaar bij de artsen in goede handen, maar toch kunt u zich onmachtig voelen. Door actief een bijdrage te leveren aan uw behandeling, wordt die behandeling ook weer wat meer van uzelf. En dat kan heel goed voelen.

Informeer naar de mogelijkheden

Het NFtK vindt het belangrijk dat er voor mensen met kanker een zo compleet mogelijke zorg wordt georganiseerd. Daar horen ook trainingsprogramma’s bij. Als uw behandelaar er niet zelf over begint, schroomt u dan niet om ernaar te informeren. Mogelijk kan het ziekenhuis u een programma op maat aanbieden. Of de behandelaar verwijst u naar een fysiotherapiepraktijk die gespecialiseerd is in het werken met mensen met kanker.
Voordat u aan een dergelijk traject deelneemt, is het verstandig om bij uw ziektekostenverzekeraar te informeren naar de vergoedingen voor een dergelijke behandeling.

Meer informatie over bewegen en voeding bij kanker kunt u gratis ontvangen door de nieuwsbrief aan te vragen. Klik hier.

Ons streven

De Nederlandse kankerzorg staat op hoog niveau. Maar dat is voor het NFtK geen reden om achterover te leunen. Zolang er jaarlijks zo’n honderdduizend mensen de diagnose kanker krijgen en er in een jaar tienduizenden aan de ziekte overlijden, is het nodig de kankerzorg verder te verbeteren: met behandeltrajecten waarin voeding, beweging en welzijn een vaste plaats hebben.

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een bredere zorg het perspectief en de levenskwaliteit voor mensen met kanker vergroot. En daar knokken we voor, helpt u mee?

Wilt u deze folder downloaden als PDF? Klik hier