Eiwitten, de bouwstenen van uw lichaam

Eiwitten

Eiwitten (proteïnen) zijn voor de mens onmisbaar.  Ze worden onder andere gebruikt als bouwstenen, brandstof, enzymen en afweerstoffen. Ons immuunsysteem kan kankercellen opruimen door eiwitten. Herstel en opbouw van o.a. spieren is vooral mogelijk door enzymen en dus van groot belang tijdens ziekte en het herstel ervan.

Eiwit een sleutelrol in onze afweer

Het immuunsysteem is een verdedigingssysteem met als doel indringers of veranderde eigen cellen te bestrijden. Mensen die te weinig eiwitten binnenkrijgen, hebben een verminderde afweer. Ons afweersysteem bestaat uit een grote groep verschillende cellen en eiwitten zoals bijvoorbeeld antilichamen. Naast de bescherming tegen virussen, bacteriën en parasieten wordt het immuunsysteem ook ingezet om afvalstoffen of zieke lichaamscellen zoals kankercellen op te ruimen.

Eiwit als bouwsteen voor enzymen

Enzymen zijn eiwit dat onder andere beschadigd weefsel kan opruimen en in het spijsverteringskanaal zorgt voor de vertering van voeding. Bij alvleesklierkanker zijn het juist de spijsverteringsenzymen die niet meer in staat zijn het voedsel in de darm te bereiken waardoor vertering niet kan plaatsvinden. Ondervoeding komt dan ook zeer veel voor bij deze vorm van kanker.

Eiwit voor onderhoud en herstel

Bijna alle weefsels bestaan uit eiwitten. Voor de groei van weefsels worden eiwitten gebruikt. Ook schade die ontstaat aan weefsels wordt door eiwitten hersteld. Voor spiergroei en voor wondgenezing zijn eiwitten nodig. Voor en na een operatie is eiwit dus van groot belang.

Hoeveel eiwit?

Veel mensen hebben een eiwittekort. Een eiwittekort zal veel processen in het lichaam negatief beïnvloeden. Zo ontstaat er een lagere weerstand, gaat herstel slecht en vindt er nauwelijks spieropbouw plaats. Door een tekort kunnen er tal van complicaties ontstaan.

Lees meer

Mensen die ondervoed zijn, maar ook mensen die een zware operatie te wachten staat, of herstellende zijn, krijgen tegenwoordig juist daarom extra eiwit in de voeding toegediend.

De aanbeveling voor gezonde mensen van 0,8 gram eiwit/kg lichaamsgewicht per dag is onvoldoende om bij geopereerde patiënten de vetvrije massa (o.a. spieren) te handhaven. Er zijn aanwijzigen dat bij ernstig zieken voor behoud van vetvrije massa ten minste 1,2-1,5 gram eiwit/kg lichaamsgewicht nodig is.

Daarbij dient te worden aangetekend dat de inname van 1,5-1,7 gram eiwit/kg lichaamsgewicht per dag de maximale hoeveelheid eiwit is die door het lichaam kan worden verwerkt.

Eiwitrijke producten

Sommige eiwitten moeten we uit onze voeding halen anderen worden door ons lichaam aangemaakt. Eiwitten kunnen zowel in dierlijke als in plantaardige producten zitten.

Vis

Vis is een uiterst gezonde en eiwitrijke voeding. Vis bevat tussen de 6 en 18 procent eiwitten. Vis-eiwitten zijn bovendien goed verteerbaar. Smaakvolle, eiwitrijke vissoorten zijn onder meer: zalm, tonijn, makreel, forel, sardines, haring, tong en kabeljauw. Niet alleen vis maar ook schaaldieren (krab, kreeft, garnalen) en schelpdieren (bv. mossel, oester, kokkel e.a.) bevatten heel veel eiwitten.

Vlees

Vlees is zeer eiwitrijke voeding. De gezondste eiwitrijke vleessoorten zijn mager en niet bewerkt. Tot de magere vlees-eiwitten behoren onder meer: gevogelte (kip, kalkoen, e.a.), paard (biefstuk), rund (rosbief, ossehaas), varken (filet & fricandeau), lamsvlees en wild.

Af en toe een mager stukje vlees bij het avondeten of op je brood is een prima aanvulling op eiwitrijke voeding. Je hoeft echter niet dagelijks vlees te eten om te profiteren van de voordelen van vlees-eiwitten.

Groenten

Groenten behoren ook tot de eiwitrijke voeding. Vooral bonen en peulvruchten zijn eiwitrijke groenten. Hierbij valt onder meer te denken aan: sojabonen, kapucijners, linzen, spliterwten, kikkererwten, witte & bruine bonen en tuinbonen.

Naast peulvruchten bevatten ook maïs, boerenkool en aardappels relatief veel eiwitten. Daarnaast tref je ook eiwitten aan in: kiemgroenten (taugé, waterkers e.a.), zeewier, paddenstoelen, noten, pitten, zaden en granen.

Eieren

Eieren zijn logischerwijs eiwitrijk. De bekendste eiwitrijke voeding is waarschijnlijk het kippenei. Eieren zijn namelijk zeer rijk aan voedingseiwitten en het kippenei is de populairste ei-soort van Nederland. Andere eieren die kunnen bijdragen aan een eiwitrijke voeding zijn: eenden- en ganzenei maar ook kaviaar en viskuit.

Zuivel

Zuivel bevat melkeiwitten. Men is het er over eens dat zuivel niet per definitie gezond is vanwege de hoge concentratie verzadigde melkvetten. Als je per se zuivel wilt eten, dan kun je het beste de volgende eiwitrijke voeding in de vorm van zuivel nuttigen: karnemelk, magere kwark, magere yoghurt, magere kaas, melkkefir.

Fruit

Fruit behoort niet echt tot de groep eiwitrijke voeding. Er zijn echter wel fruitsoorten die beduidend meer eiwitten bevatten dan alle overige fruitsoorten. Voorbeelden van (relatief) eiwitrijk fruit zijn: bessen, avocado, banaan, mango en aardbeien. Fruit bevat wel een hoge concentratie koolhydraten. Toch vormt fruit een uitstekende aanvulling op eiwitrijke voeding. Fruit bevat namelijk talloze essentiële vitamines en mineralen en fruit is bovendien rijk aan voedingsvezels!

Bronnen o.a.:

Handboek voeding bij kanker
Informatie Voedingscentrum
Wikipedia