Er bestaan grote verschillen van mening over de vraag in welke mate leefstijlfactoren verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van kanker. Behoudende schattingen houden het op 30%, maar vermoedelijk ligt het getal hoger. Het National Cancer Institute in de VS stelt dat bij kanker maar liefst 80% terug te brengen is tot 'vermijdbare factoren'. Dit is als volgt verdeeld: 30% hangt samen met roken, 40% met voeding en 10% met andere leefstijlfactoren als beweging. Erfelijkheid is ook een factor, maar wel van veel minder belang dan de andere oorzaken. Het gaat dan vooral om kanker die op jonge leeftijd ontstaat, maar soms ook bij borstkanker: zo worden de borstkankergenen BRCA1 en BRCA2 voor 5 tot 10% van alle gevallen van borstkanker verantwoordelijk gehouden.

Over erfelijkheid en afweer

Ondanks het feit dat het menselijk genoom (alle menselijke genen samen) de afgelopen jaren ontraadseld is, werd ook duidelijk dat in de meeste gevallen niet één of een paar genen aangewezen kunnen worden als oorzaak van een bepaalde vorm van kanker. Als er al een genetische oorzaak is, dan gaat het om een samenspel van honderden genen, het al dan niet optreden van veranderingen daarin (mutaties), de mate van activering van die genen (epigenetica) en – last but not least – om de verdedigingmechanismen die het lichaam kent om net ontstane kankercellen weer op te ruimen. Veel wetenschappers gaan er namelijk van uit dat er dagelijks een paar honderd kankercellen in het menselijk lichaam ontstaan, die vrijwel altijd onschadelijk gemaakt worden door ons afweersysteem. Het falen van onze eigen afweer is in die optiek de belangrijkste oorzaak van kanker.

Bekijkt u onze mini documentaire