Een van de meest toegepaste behandelingen bij kanker is de chirurgische, operatieve, verwijdering van de kanker. Vergewis u zelf in welk ziekenhuis en door welke chirurg u wordt geopereerd. De meeste kans op een geslaagde operatie heeft u bij een chirurg met veel ervaring in de verwijdering van de desbetreffende tumor. De meeste kans om een ervaren chirurg te vinden is vaak niet in het ziekenhuis om de hoek maar in een gespecialiseerd of academisch ziekenhuis. Wij adviseren om met een tumor altijd naar een gespecialiseerd ziekenhuis te gaan. In een gespecialiseerd ziekenhuis zijn de overlevingskansen beter. |  | ||
Prognose chirurgie | |||
| De prognose is over het algemeen het best als er geen uitzaaiingen worden aangetroffen en de moedertumor kan worden behandeld. Het kankerproces kan dan nog worden gekeerd. Een curatieve behandeling wordt ingezet, dit is een behandeling die gericht is op het genezen van de patiënt. De patiënt kan genezen worden verklaard als er na vijf jaren geen nieuwe tumor wordt gevonden. De prognose is over het algemeen het slechtst als er veel uitzaaiingen worden aangetroffen. De aangetroffen uitzaaiingen zijn meestal niet de enige uitzaaiingen die er zijn. Na verloop van tijd zullen dan steeds meer uitzaaiingen worden ontdekt. De behandeling zal bestaan uit het verzachten van de gevolgen van de kanker, een palliatieve behandeling. Genezing is niet meer mogelijk. | Ongeveer de helft van de kankerpatiënten wordt uiteindelijk genezen verklaard. De andere helft van de kankerpatiënten overlijdt. Soms binnen enkele maanden, soms na enkele jaren, soms na tientallen jaren. Soms wordt de kanker zo goed gecontroleerd dat de patiënt uiteindelijk sterft aan iets anders dan kanker. Aan ouderdom, of aan een hartziekte. Als je niet genezen kunt van kanker wil dit dus nog niet zeggen dat je aan kanker zult sterven. Soms lukt het om van kanker een chronische ziekte te maken: de kanker gaat niet meer weg, maar blijft onder controle. | ||
Curatieve behandeling: Er is volledige genezing mogelijk, de therapie wordt gericht op het volledig laten verdwijnen van de kanker. Pas na vele jaren zal duidelijk zijn of de curatieve behandeling is geslaagd. Meestal wordt de patiënt genezen verklaard als 5 jaar na het bestrijden van de moedertumor, geen uitzaaiingen zijn gevonden. | Palliatieve behandeling: Genezing is niet mogelijk. De therapie bestaat uit het proberen de gevolgen van de kanker te verzachten, pijn te bestrijden en het leven zo aangenaam mogelijk te verlengen. Soms kan dat enkele maanden, soms lukt dat vele jaren. De kanker zal echter niet meer volledig verdwijnen. | ||
Chirurgische ingreep / een operatie | |||
| Om de diagnose kanker vast te kunnen stellen en om precies te kunnen zien om welk type kanker het gaat, moeten er enkele kankercellen of wat tumorweefsel uit het lichaam worden verwijderd. Soms kan er gebruik gemaakt worden van een naald om de tumor te bereiken. In andere gevallen kan er een kleine of grotere operatie nodig zijn. Men spreekt over een biopsie. Dat betekent kijken (opsis=het zien) naar het leven (bios=leven). Men haalt levende (kanker)cellen uit het lichaam en door deze te bekijken in het laboratorium kan worden vastgesteld om wat voor cellen het gaat. Het verwijderen van een tumor is vaak, afhankelijk van de plek en grootte van de tumor, een pittige ingreep. De patiënt moet dan ook in een voldoende conditie zijn om een operatie goed te kunnen doorstaan. Als de patiënt in een te slechte conditie is moet hij/zij eerst aansterken en moet de operatie worden uitgesteld. Dit zijn vaak moeilijke keuzes voor arts én patiënt. | Tegenwoordig worden er veel laparoscopische (opereren via een sleutelgat waarmee het zicht voor de chirurg wordt verkregen via eencamera en een scherm) operaties verricht waardoor de wonden van een operatie veel minder groot worden, minder omliggend weefsel wordt beschadigd en patiënten dientengevolge ook sneller genezen. De doorgroei van de tumor in het omliggende weefsel gaat vaak verder dan van buitenaf gevoeld kan worden. Daarom moet er vaak een groot deel weefsel worden verwijderd. Dit kan tot resultaat hebben dat de schade die de operatie doet niet geheel zal herstellen en er van een meer of minder ernstige verminking sprake zal zijn. Het niet geheel verwijderen van de tumor kan echter tot gevolg hebben dat de tumor opnieuw uitgroeit. Om zeker te weten dat de chirurg alle tumordelen heeft verwijderd wordt er in het laboratorium gecontroleerd of de snijvlakken "schoon" zijn. Hiermee wordt bedoeld of de chirurg om de tumor heen heeft gesneden en niet er doorheen, waardoor er een deel achter kan zijn gebleven. | ||
Wat kan men zèlf doen… | |||
Ontspanning | |||
| In principe zijn alle maatregelen die iemand helpen om goed te ontspannen, ook bruikbaar om operatie-stress te verminderen. Stress gevoelens hebben een grote weerslag op het lichamelijk functioneren van mensen. Door stress kan bijvoorbeeld de bloeddruk verhogen en het immuunsysteem minder goed doen functioneren. Patiënten die – met een walkman bijvoorbeeld – voor, na en zelfs tijdens de operatie naar hun lievelingsmuziek luisteren, kunnen vaak beter ontspannen. Hetzelfde geldt voor patiënten die door de verpleging begeleid worden met ontspanningsoefeningen en meditatie. Onderzoeken wijzen uit dat psychologische begeleiding angst en depressieklachten vermindert en mogelijk zelfs levensverlengend werkt. | Verder kunnen antioxidanten hier een belangrijke rol spelen. Stress gaat in het lichaam meestal gepaard met wat we ‘oxidatieve stress’ noemen, ofwel: een grotere productie van vrije radicalen. En daarmee ontstaat er een verhoogde behoefte aan antioxidanten om schade door vrije radicalen te voorkomen. Sterke antioxidanten zijn bijvoorbeeld vitamine A, C en E. Daarnaast zijn er diverse andere natuurlijke stoffen zoals visolie en aminozuren (archine en glutamine) die ervoor zorgen dat het lichaam minder kans heeft op complicaties die met de operatie samenhangen. Een (natuur)arts kan daar meer over vertellen. | ||
Neo-angiogenese remmers | Uitzaaiingen voorkomen | ||
| Neo-angiogenese is het verschijnsel van het aanmaken van nieuwe bloedvaten. Hoe minder bloedvaten er in de omgeving van de tumor zijn hoe minder mogelijkheden voor groei en verspreiding van eventueel nog aanwezige kankercellen. Er zijn diverse natuurlijke stoffen die de neo-angiogenese kunnen remmen zoals soja (genesteïne), groene thee, vitamine A, vitamine D3, NAC, silymarin, squalamine en curcuma. Deze stoffen kunnen kort na de operatie worden gebruikt om het risico van vermeerdering en uitzaaiing van kankercellen te verkleinen. Sterke neo-angiogenese remmers kunnen beter pas ingenomen worden na een volledig herstel van de wond (ongeveer 3-6 weken na de operatie). | Stoffen die verspreiding van kankercellen door het lichaam kunnen verhinderen of ervoor kunnen zorgen dat uitgezaaide cellen zich niet goed aan het bindweefsel kunnen hechten, zijn onder andere: gemodicifeerde citrus pectine, het sap van de aloë vera en mogelijk bepaalde monosacchariden. Er zijn aanwijzingen dat arachidonzuur (vooral aanwezig in rood vlees) de hechting van kankercellen aan bindweefsel bevordert, terwijl genesteïne (zoals in sojabonen en soja producten) deze hechting remt. | ||
Weerstand verbeteren | Wondgenezing stimuleren | ||
| Toediening van probiotica (gezonde darmflora bacteriën) kan zowel de door stress als door antibiotica veroorzaakte slechte stofwisseling en verlaagde afweer herstellen. Ook thymus extract (hormonaal immuun stimulerend product gewonnen uit zwezerik) kan een heel goede invloed op het immuunsysteem hebben. Het zogenaamd aansterken na een operatie door drankjes of toetjes (bijvoeding) met veel suiker of glucose is niet aan te raden vanwege het immuno suppressieve effect verlagend effect van suiker. Zinvoller is het om na een operatie meer groenten en fruit te eten. Ook zijn vette vis, lijnzaadolie, noten en zaden aan te raden. | Er zijn aanwijzingen uit onderzoek dat zink en vitamine C de wondgenezing bevorderen. Uiteraard is goede voeding in zijn algemeenheid hiervoor ook noodzakelijk. Zo zal de wondgenezing minder vlot verlopen bij overgewicht en extreem ondergewicht, bij patiënten die roken en bij patiënten met stress. Wanneer de hechtingen zijn verwijderd is het wellicht verstandig te smeren en het goed zijn om met Vitamine E-olie, tarwekiemolie of met een speciale crème te smeren en masseren ter voorkoming van littekenweefsel. Zie ook het voedingsadvies voor meer informatie over voeding bij kanker. | ||
Misselijkheid bestrijden | Uitzaaiing tumorcellen | ||
| Misselijkheid en overgeven na een narcose is op een eenvoudige en natuurlijke wijze op te lossen. Zowel acupressuur of acupunctuur van het punt P6 (Neiguan), als het innemen van gemberextract voor de operatie zijn bewezen effectieve methoden hiervoor. Ook na de operatie helpt het drinken van gemberthee tegen misselijkheid. | Een ander mogelijk nadeel van een operatie bij kanker kan zijn dat door de ingreep tumorcellen vrijkomen die mooi ingekapseld waren. Cellen die zich vervolgens (via bloed en lymfe) kunnen verspreiden door het lichaam waardoor er uitzaaiingen kunnen ontstaan. Losse tumorcellen zijn door een goed werkend immuunsysteem aan te pakken. | ||
Chirurgische ingreep / een poortwachterklierprocedure | |||
| Bij de verwijdering van een tumor wordt er gekeken naar eventuele locoregionale uitzaaiingen via het lymfe-stelsel. Meestal is het niet mogelijk om dit vast te stellen. Bij sommige vormen van kanker kan dit wel. Dan wordt de lymfeklier die als eerste in verband staat met de tumor opgespoord door gebruik te maken van een blauwe kleuringsvloeistof. Deze lymfeklier wordt poortwachterklier genoemd. Als er tumorcellen in worden aangetroffen wordt deze lymfeklier(en) verwijderd. Dit heet een lymfeklier-dissectie. | Bij borstkanker is dit een veel voorkomende procedure. De eventueel aangedane lymfeklieren liggen in het oksel. Het verwijderen van de lymfeklieren bij borstkanker wordt wel een okselklier-toilet genoemd. Zie onder borstkanker elders op deze site. | ||
Chirurgische ingreep / een sparende operatie | |||
| Soms kan het orgaan waarin de tumor zich bevindt worden gespaard. Vaak wordt er dan nog een aanvullende therapie gegeven die eventuele restjes tumor die niet waarneembaar zijn achtergebleven kunnen opruimen. Anders zou de besparende operatie voor niets zijn geweest. | |||
Genezen door een operatie, curatieve chirurgie | |||
Voorwaarden voor succes:
Om volledig te kunnen genezen moet de moedertumor volledig verwijderd kunnen worden. Dat kan alleen als de moedertumor lokaal duidelijk begrensd is. (Zie TNM stagiëring) Alleen dan kan de moedertumor in zijn geheel weggehaald worden. Als de tumor overal doorheen gegroeid is moet er zo ruim gesneden worden in omliggend gezond weefsel, dat de patiënt te veel schade zou ondervinden van de operatie. Om een curatieve operatie te kunnen uitvoeren, mogen er geen uitzaaiingen op afstand aantoonbaar aanwezig zijn. Meestal is het namelijk niet mogelijk om alle uitzaaiingen operatief te verwijderen. Als er uitzaaiingen aantoonbaar zijn betekent dit dat er later vermoedelijk nog meer uitzaaiingen gevonden zullen worden. Steeds opnieuw opereren is zelden een optie omdat elke operatie een belasting voor het de patiënt is en teveel operaties de patiënt op den duur teveel zullen verzwakken. Als de tumor verwijderd kan worden, wordt er direct gekeken of er geen uitzaaiingen aanwezig zijn in de lymfeklieren in het gebied dicht bij de tumor. Dit is niet altijd mogelijk waardoor onzekerheid blijft bestaan bij arts en patiënt. Er moet dan worden afgewacht. Als het wel mogelijk is dan gaat de chirurg op zoek naar locoregionale uitzaaiingen. Als deze worden aangetroffen hoeft de curatieve opzet van de operatie nog geen gevaar te lopen, de patiënt kan nog volledig | genezen als de aangetaste lymfeklieren ook weggenomen kunnen worden. Als de lymfeklieren aaneen zijn gegroeid en vast zijn gegroeid in de omgeving is het weghalen van alle kankercellen niet meer mogelijk. De in opzet curatieve/genezende operatie zal worden uitgevoerd met als doel palliatie: verzachten van de gevolgen van de tumor. Het verwijderen van de moedertumor doet schade aan het lichaam. Er moet vaak meer weefsel verwijderd worden dan de patiënt denkt. Dit komt omdat een tumor vaak als een aardappel spruit en alle kanten opgroeit. Er moet ruim gesneden worden. Een stukje van een "wortel" van de tumor dat blijft zitten zal uit kunnen groeien tot een nieuwe tumor. Dit wordt ook wel een recidief genoemd. Soms moet een recidief worden verwijderd door middel van een operatie en is er wederom genezing mogelijk. Voor het succesvol verwijderen van het recidief geldt hetzelfde als voor de eerder verwijderde moedertumor. Het operatief verwijderen van metastasen of uitzaaiingen is eigenlijk zelden curatief. Heel soms ontstaan na een curatieve operatie zeer laat nog uitzaaiingen in lever, longen of hersenen die curatief kunnen worden geopereerd. De nadelen van een chirurgische behandeling kunnen met hulp van natuurlijke middelen worden beperkt. Belangrijk is dat het immuunsysteem van de patiënt zo snel mogelijk weer op peil is omdat door de operatie het immuunsysteem wordt aangetast met als gevolg dat overgebleven kankercellen zich toch weer in het lichaam kunnen vermenigvuldigen. Dit kan door gezonde voeding met o.a. voldoende eiwit. Maar ook door gebruik van extra vitamines in de vorm van een goed multi-vitaminepreparaat. Er kan ook gedacht worden aan stoffen die de neo-angionese (vorming van nieuwe bloedvaten) kunnen remmen zoals soja (genisteïne), groene thee, vitamine A, vitamine D3, NAC, silymarine, squalamine en curcuma. Door de vorming van nieuwe bloedvaten te remmen, wordt ook de groei van de tumorcellen belemmerd. | ||
Genezen door een operatie in combinatie met andere vormen van therapie: | |||
Soms is het niet mogelijk alle tumorcellen operatief te verwijderen, of is de arts niet zeker dat alle tumorcellen ook zijn verwijderd. Enkele, verspreide tumorcellen zijn met een microscoop niet waarneembaar. Om de patiënt toch nog volledig te kunnen genezen is het soms mogelijk op een andere wijze de restanten van de tumor te doden. | Bijvoorbeeld door het gebied rondom de plek waar de moedertumor zat te bestralen. Locoregionale uitzaaiingen kunnen zo het loodje leggen. Het is soms mogelijk te kiezen voor een chemokuur om nog in het lichaam aanwezige kankercellen te doden. Hiervoor wordt gekozen als er gedacht wordt dat de moedertumor via het bloed heeft kunnen uitzaaien en tumorcellen overal kunnen zitten. Bestraling kan alleen op een bepaalde plaats worden gebruikt. Een chemokuur werkt door het hele lichaam. | ||
Palliatieve chirurgie | |||
Een palliatieve operatie kan nodig zijn wanneer de moedertumor of een uitzaaiing een acute of levensbedreigende situatie oplevert. Het leven kan door een dergelijke ingreep worden verlengd of de kwaliteit van leven kan worden verbeterd. De prognose van het ziekteverloop verandert er niet door, het proces van de zich steeds verder ontwikkelende tumor zet zich voort. Om te kunnen worden geopereerd moet de patiënt in een voldoende conditie zijn om de operatie te kunnen overleven.
| Na een palliatieve chirurgische ingreep is het mogelijk om sterkere, natuurlijke neo-angiogeneseremmers in te zetten. Dit kan na enkele weken na de operatie. Deze middelen zullen altijd gebruikt moeten worden onder begeleiding van een orthomoleculaire of een niet-toxische tumorarts. | ||