Baarmoederkanker
| De baarmoederhals verbindt de baarmoeder met de vagina. Het gedeelte van de baarmoeder dat zich aan het eind van de vagina, boven de baarmoederhals in de buikholte bevindt, is de eigenlijke baarmoeder. Dit gedeelte wordt ook corpus (=lichaam) genoemd. In de baarmoeder komen vaak tumoren van de spierlaag voor. Deze worden myomen genoemd en zijn vrijwel altijd goedaardig. Als zij kwaadaardig worden, dan heten zijn myosarcomen. | De meest voorkomende kwaadaardige tumor van de baarmoeder is echter de baarmoederkanker, ook wel corpuscarcinoom. Als de tumor ontstaat vanuit het slijmvlies wordt deze endometriumcarcinoom genoemd. Het endometrium is het slijmvlies dat de binnenzijde van de baarmoeder dat tijdens de menstruele cyclus groeit om tijdens de menstruatie weer afgestoten te worden. | |
De ziekte | Verschijnselen | |
| Baarmoederkanker ontstaat dus veelal in het slijmvlies van de baarmoeder, het endometrium. Hierin bevinden zich vooral kliercellen en een kanker van deze kliercellen heet een adenocarcinoom. Een adenocarcinoom van het endometrium wordt daarom endometriumcarcinoom genoemd. | Bloedverlies is meestal het eerste teken van baarmoederkanker en in 85% van de gevallen is dat bloedverlies na de menopauze. De overige 15% wordt gevonden bij vrouwen met menstruatiestoornissen, al dan niet voor of tijdens de overgang. Het bloedverlies kan gering zijn, soms niet meer dan wat bruin, vleesnatachtig vocht. Buikklachten komen zelden voor bij het corpuscarcinoom en zijn dat meestal een laat symptoom. | |
Oorzaken | ||
| Vermoedelijk is de belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van een endometriumcarcinoom de schommelingen in hormoonspiegels bij de vrouw. Deze schommelingen zijn uiteraard normaal en maken deel uit van de menstruele cyclus. Maar omdat vrouwen in de geïndustrialiseerde wereld vaak vroeg ongesteld worden, relatief weinig kinderen krijgen en vaak laat in de overgang gaan, maken zij dus in hun leven veel schommelingen in hormoonspiegels mee. En omdat vooral de oestrogenen de opbouw van het slijmvlies van de baarmoeder stimuleren (evenals de groei van de borstklieren) zijn de cellen daarvan dus honderden keren in het leven aangezet tot groei en celdeling. Dit verhoogt de kans op ontsporing waardoor veranderingen in de genen en/of activering van de genen kunnen ontstaan. | En dat kan het eerste begin van een endometriumcarcinoom zijn. In hormonaal opzicht zijn er dus overeenkomsten met borstkanker, het mammacarcinoom. Dus ook het gebruik van vrouwelijke hormonen en met name oestrogenen vanwege overgangsklachten kan bevorderend werken op het endometriumcarcinoom. Andere risicofactoren voor baarmoederkanker zijn verhoogde bloeddruk, suikerziekte en vetzucht. Bij vrouwen die een oestrogeenproducerende tumor van de eierstokken hebben komt endometriumcarcinoom vaak voor. Ook tamoxifen (een anti-oestrogeen) behandeling na borstkanker geeft een verhoogde kans, vanwege het lichte oestrogeeneffect van tamoxifen zelf. | |
Voorkomen/incidentie | Behandeling | |
| Baarmoederkanker is de meeste voorkomende gynaecologische maligniteit en omvat 6% van alle kankers bij vrouwen. Jaarlijks krijgen 1600 vrouwen baarmoederkanker en overlijden er 350 vrouwen aan. In tegenstelling tot baarmoederhalskanker komt baarmoederkanker vooral voor bij oudere vrouwen, vooral tussen de 55 en 70 jaar en 75% komt voor na de menopauze. De ziekte komt bij vrouwen in de geïndustrialiseerde landen aanzienlijk vaker voor dan in bijvoorbeeld Afrika. | De behandeling van het corpuscarcinoom is uiteraard afhankelijk van het stadium waarin de tumor zich bevindt. De standaardbehandeling bestaat tenminste uit chirurgische verwijdering van baarmoeder, eileiders en eierstokken. In veel gevallen wordt ook nabestraald, hetzij van buitenaf het zij via vaginale brachytherapie, waarbij de bestraling vanuit de vagina plaatsvindt. Deze techniek heeft het voordeel dat nauwkeuriger bestraald kan worden, en dus minder schade aan omringende weefsels zal plaatsvinden. Ook een combinatie van beide bestralingen wordt toegepast. Wanneer de tumor al in stadium III of IV is, wordt de behandeling vaak geïndividualiseerd. Soms wordt dan als eerste bestraald, soms wordt toch ook de baarmoeder verwijderd vanwege het voortdurende bloedverlies. Behandeling met progesteron-achtige middelen is soms nuttig, want veel van deze tumoren zijn progesterongevoelig. Tot voor kort werd het gebruik van chemotherapie niet zo vaak toegepast. Er zijn echter recent resultaten bekend geworden van chemotherapie-combinaties die redelijke resultaten hebben laten zien, wat betreft ziektevrije en totale overleving. Dit gebied is dus nog in ontwikkeling. Daarom is het ook van belang een gespecialiseerd ziekenhuis te bezoeken voor deze behandeling. | |
Aanvullende behandeling | ||
| Als ondersteuning van of aanvulling op de reguliere behandeling van de specialisten in het ziekenhuis, kunnen mensen met kanker ook zelf wat doen, namelijk gaan eten volgens de voedingsadviezen van de niet-toxische tumortherapie. Daarnaast is het ook mogelijk om behalve echt gezonde voeding ook extra voedingssupplementen, vitamines en mineralen te gaan gebruiken. Dit heet orthomoleculaire geneeskunde. Ga niet zelf hobby-en, maar zoek hiervoor een arts met ervaring op dit gebied. | Met goede voeding en extra voedingssupplementen blijken veel mensen een hogere kwaliteit van leven te krijgen, in diverse gevallen ook langer te leven en in een enkel geval zelfs te genezen. Hoewel er tot nu toe nog weinig statistische bewijzen zijn voor zo’n behandeling, lopen er in Nederland diverse mensen rond die ervan overtuigd zijn dat zij hun leven aan deze behandeling te danken hebben. | |
Resultaten | Preventie | |
| De prognose van baarmoederkanker is redelijk goed (75-90%), vooral omdat 85% van de tumoren al in stadium I wordt ontdekt waarbij de plaatselijke uitbreiding gering is en er geen uitzaaiingen bestaan. Wanneer er echter wel uitzaaiingen bestaan wordt de prognose snel slechter en de 5-jaarsoverleving van stadium III en IV bedraagt slechts 5-10%. | Zoals steeds meer bekend en bewezen wordt, is een levensstijl waarin men regelmatig beweegt en goed en gezond eet, van belang om kanker te voorkomen. Er wordt geschat dat tenminste 70% van de kankers veroorzaakt worden door factoren die met lifestyle te maken hebben. Preventie is dus van het grootste belang. Ook verhoogde bloeddruk en overgewicht/vetzucht horen bij deze lifestyle-factoren. Tevens blijkt dus dat het vanuit onze biologie gezonder is om veel kinderen te krijgen, althans in dit opzicht, maar de maatschappelijke situatie maakt dit vaak ongewenst of zelfs onmogelijk. |