kankergezwel uitgaande van kliercellen

goedaardig kliergezwel

als aanvulling op, bijvoorbeeld adjuvantchemotherapie, dat is chemotherapie als aanvulling op een andere therapie, bijvoorbeeld chemotherapie na radiotherapie

een methode die erop gericht is om mensen hun lichaam weer op een juiste manier te gebruiken. Dit betreft vooral het verbeteren van houdings- en bewegingsgewoonten

acute lymfatische leukemie

beenmergtransplantatie van een donor

bouwsteen van eiwit of proteïne

pijnloos makend middel

bloedarmoede

gevoelloos makend middel

ontstaan van bloedvaten De groei of aanleg van kleine bloedvaatjes noemt men angiogenese. Een tumor moet bloedvaatjes aanleggen om zichzelf van voedsel te kunnen voorzien. Er worden medicijnen ontwikkeld die de aanmaak van bloedvaatjes tegengaan: angiogenese remmers. Het inzetten van angiogenese remmers om de tumorgroei te stoppen lijkt heel logisch. Echter de praktijk blijkt weerbarstig Het effect van een behandeling met angiogenese remmers is niet genezend, maar kan wel, soms langdurig, remmend zijn op de tumorgroei. Iedere cel heeft een aanvoer van energie en afvoer van afvalstoffen nodig voor zijn voortbestaan. In snel groeiende tumoren, maar ook bij heling van grote wonden of de maandelijkse opbouw van baarmoederslijmvlies, overal waar snel grote groepen nieuwe cellen worden gevormd, moet het lichaam extra bloedvaatjes aanleggen. Anders sterven deze cellen snel. De groei of aanleg van deze kleine bloedvaatjes, zijtakjes van grotere vaten in de buurt, noemt men angiogenese. Er zijn medicijnen die de aanmaak van die bloedvaatjes tegengaan, zodat tumoren niet meer goed kunnen groeien. De therapie moet zeer lang worden volgehouden omdat de tumor er niet door sterft, maar alleen maar wordt geremd. Er treedt geen resistentie op tegen deze medicijnen, zoals dat bij chemokuren wel gebeurd. Ook bestaan er natuurlijke (in voeding voorkomende stoffen) die als angiogenese remmers kunnen werken

elkaar opheffende werking van geneesmiddelen, zie ook synergisme, antibiose

of antioxidans, stof die oxidatie tegengaat

geprogrammeerde celdood Apoptose betekent wegvallen, apo = weg en ptosis =vallen. Met apoptose wordt de normale dood van gewone gezonde cellen bedoeld. Een gewone, gezonde cel heeft een bepaalde levensduur. Hij ontstaat samen met zijn zusje na een deling van de moedercel. De cel ontwikkelt zich dan tot waar hij voor bedoeld is, doet zijn werk, deelt zich misschien nog eens een keertje en besluit dan te sterven. De oude cel sterft, en maakt zo ruimte voor nieuwe, jonge, gezondere cellen. Als cellen niet vanzelf besluiten om te sterven ontstaat er een groot probleem. Leven is niet mogelijk zonder dood. Kankercellen hebben niet alleen een ontregeld delings-mechanisme maar vaak ook een ontregeld sterfte-mechanisme waardoor de kankercel besluit voor altijd door te leven en niet te sterven. Medicijnen die de apoptose van kankercellen stimuleren zijn er ondertussen maar ze zijn nog erg nieuw en de werking is niet zo goed voorspelbaar. Zoals bij veel kankermedicijnen is het moeilijk medicijnen te maken die de (lichaamseigen) kankercellen wel aanpakken, en die de gezonde cellen met rust laten.

onverzadigd vetzuur dat bij ontstekingsprocessen ontstaat