Kankerpatiënten krijgen naast fysieke problemen (zowel door de kanker zelf als de behandelingen) vaak ook te maken met emotionele problemen. Niet iedereen, en niet altijd. Maar vaak roept kanker veel onzekerheid, angst en somberheid op. Soms pas nadat iemand genezen is verklaard. En dat begrijpt niet iedereen, want het is nu toch over; je bent toch 'gewoon weer beter'?

Maar kanker zet het levensperspectief van de ene op de andere dag op zijn kop en dat brengt veel angst en onzekerheid met zich mee. Angst voor de behandeling, onzekerheid over het verloop van de ziekte. Ook al zijn de perspectieven bij kanker over het algemeen iets gunstiger, je kijkt toch even 'de dood in de ogen'.

Bekijkt u onze mini-documentaire

Gelukkig komt er tegenwoordig steeds meer aandacht voor de psychosociale gevolgen van kanker en zijn er diverse manieren en methoden ontwikkeld om kankerpatiënten te helpen om beter met kanker om te leren gaan. En daarvoor kunt u terecht bij:

1. het ziekenhuis
De meeste ziekenhuizen hebben een afdeling maatschappelijk werk waar patiënten vaak goed terechtkunnen met alle mogelijke psychische problemen die met de ziekte gepaard gaan. Voor veel mensen is dit een eerste en relatief laagdrempelige stap om hulp te zoeken bij het verwerken van alle emoties rondom kanker.

2. inloophuizen
De laatste jaren komen er steeds meer inloophuizen voor mensen die kanker hebben of hebben gehad en hun naasten. Hier worden vaak veel psychosociale cursussen gegeven en er is ruimte voor lotgenotencontact. Kijk voor een inloophuis in uw provincie op: www.verenigingfink.nl (Federatie van Inloophuizen in Nederland). Zie ook www.ipso.nl (Instellingen PyschoSociale Oncologie)

3. gespecialiseerde instellingen
Maar er zijn ook instelling in Nederland die een stapje verder gaan dan psychische steun alleen. Daar wordt psychosociale begeleiding als een belangrijk onderdeel van de behandeling zelf gezien. Samen met de medische zorg kan de psychische zorg in hun optiek veel bijdragen aan verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met kanker.

En sommige van deze instellingen gaan nog een stap verder: zij sluiten niet uit dat psychosociale behandeling het ziekteproces zelf positief kan beïnvloeden. Door te zorgen voor een sterkere 'geestelijke weerbaarheid' kunnen de kansen op langere overleving, of zelfs genezing toenemen.

Werkt het echt?

Het wetenschappelijke bewijs van het effect van geestelijke begeleiding op kanker is nog niet geleverd. Maar er zijn wel steeds meer aanwijzingen dat gunstige psychosociale factoren een bijdrage leveren aan de vergroting van de weerstand (o.a. is een toename van afweercellen aangetoond). Maar dergelijk onderzoek heeft nog steeds een lage prioriteit, zodat het nog wel even zal duren voor er verder 'hard bewijs' komt.
Maar, ook kankerpatiënten die in eerste instantie huiverig zijn voor deze benadering en zichzelf hiervoor te nuchter vinden, geven nadien aan dat de psychosociale begeleiding onmisbaar voor ze is geweest. Iets waar ze veel steun aan hebben gehad bij de verwerking van kanker en het doorstaan van de behandelingen.

Waar kunt u terecht?

Voor gespecialiseerde psychosociale begeleiding voor kankerpatiënten kunt u terecht bij diverse organisaties. We zetten de meest bekende hier op een rijtje:

•  Simontontherapie
  Een van de pioniers op het gebied van psychosociale begeleiding bij kanker is Carl Simonton. De therapie die deze Amerikaanse bestralingstherapeut ontwikkelde, is erop gericht mensen te leren hun innerlijke kracht (terug) te vinden. Ontspannings- en ademhalingsoefeningen en visualisaties maken deel uit van de behandeling. Het idee is dat wanneer mensen zich beter ontspannen, hun levensenergie groter wordt en het immuunsysteem beter functioneert. Bovendien is het voor veel mensen gunstiger om zelf iets te ondernemen dan om lijdzaam af te wachten. In Nederland zijn diverse Simontontherapeuten werkzaam.
  Voor meer informatie kijk op: www.simonton.nl
• Helen Dowling Instituut
  Het Helen Dowling Instituut (HDI) in Utrecht is al jaren een gespecialiseerd instituut op het gebied van psychosociale begeleiding aan kankerpatiënten en doet ook onderzoek op dit terrein. Belangrijk uitgangspunt voor het HDI is dat elk mens biologisch, psychologisch en sociaal een eenheid vormt. Al hun activiteiten zijn dan ook niet zozeer gericht op de kanker, maar op de mens in zijn totaliteit. Het HDI helpt mensen emotioneel weerbaarder te worden en zo beter in staat te zijn zich staande te houden temidden van alle lichamelijke, psychische en sociale gevolgen van kanker.
  Voor meer informatie kijk op: www.hdi.nl
• Vicky Brown huis
  Het Vicky Brown huis in Den Bosch gaat ervan uit dat een ingrijpende medische behandeling als tegen kanker betere resultaten kan geven als ook rekening wordt gehouden met de psychische factoren van patiënten. U kunt hier terecht voor tal van activiteiten en lotgenotencontact, of zomaar even binnenlopen voor informatie of een luisterend oor.
  Voor meer informatie kijk op: www.vbrownhuis.nl
• Taborhuis
  Het Taborhuis is gericht op psycho-energetische therapie voor mensen met kanker. Door een combinatie van gesprekken en ontspanningsoefeningen wordt de innerlijke kracht gestimuleerd en leren mensen met kanker beter om te gaan met angst, pijn, verlies, eenzaamheid en verdriet. Het doel is om het leven weer als zinvol te kunnen ervaren. Er zit een Taborhuis in Groesbeek (bij Nijmegen) en een in Arnhem.
  Voor meer informatie kijk op: www.taborhuis.nl

Zie ook www.ipso.nl (Instellingen PyschoSociale Oncologie)